TỪ GÓC NHÌN DOANH NGHIỆP, SACA KIẾN NGHỊ ĐỘT PHÁ THỂ CHẾ ĐẶC THÙ CHO SIÊU ĐÔ THỊ TP.HCM ĐẶC BIỆT

Sáng 08/05, ông Đinh Hồng Kỳ – Chủ tịch Hiệp hội Xây dựng và Vật liệu xây dựng TP.HCM (SACA) đã tham dự Hội thảo khoa học “Luật đô thị đặc biệt – đột phá thể chế cho TP.HCM”. Chương trình do Thường trực Hội đồng Nhân dân TP.HCM phối hợp cùng Trường Đại học Luật TP.HCM tổ chức, với sự tham gia của nhiều chuyên gia, nhà quản lý và đại diện cộng đồng doanh nghiệp.

Ông Đinh Hồng Kỳ – Chủ tịch Hiệp hội Xây dựng và Vật liệu xây dựng TP.HCM (SACA)

Tại hội thảo, ông Đinh Hồng Kỳ đã có bài tham luận với chủ đề “Từ góc nhìn doanh nghiệp TP.HCM: Thể chế đặc thù cho một siêu đô thị TP.HCM đặc biệt”, đưa ra nhiều đề xuất đáng chú ý nhằm tháo gỡ các điểm nghẽn thể chế, tạo động lực phát triển mới cho Thành phố trong bối cảnh cạnh tranh toàn cầu ngày càng gay gắt.

Theo ông Kỳ, Luật Đô thị đặc biệt dành cho TP.HCM không nên chỉ dừng lại ở việc mở rộng các cơ chế hiện hành - một “Nghị quyết 98 mở rộng”, mà cần được xem là cơ hội để thiết kế một mô hình quản trị hoàn toàn mới cho một “siêu đô thị” mang tầm khu vực và quốc tế. Ông nhấn mạnh, TP.HCM có những đặc thù rất riêng khi là trung tâm sản xuất, thương mại, tài chính, logistics, công nghiệp và đổi mới sáng tạo của cả nước; do đó, luật cần được xây dựng theo tư duy của một đô thị tăng trưởng và cạnh tranh quốc tế, thay vì theo logic quản lý hành chính truyền thống.

Từ thực tiễn hoạt động của cộng đồng doanh nghiệp, Chủ tịch SACA cho rằng điểm nghẽn lớn nhất của TP.HCM hiện nay không còn nằm ở việc thiếu cơ chế, mà là quá trình chuyển hóa cơ chế thành giá trị thực tiễn còn chậm. Theo ông, nhiều dự án không thiếu vốn, doanh nghiệp cũng không thiếu năng lực, điều còn thiếu là một cơ chế xác định rõ “ai được quyết, quyết trong bao lâu và ai chịu trách nhiệm nếu chậm trễ”.

Đặc biệt, ông đánh giá cao tinh thần của Nghị quyết 260/2025/QH15 khi lần đầu tiên đề cập đến việc bảo vệ những cán bộ dám nghĩ, dám làm, xem đây là bước tiến quan trọng để tháo gỡ “điểm nghẽn tâm lý” trong bộ máy quản lý hiện nay. Theo ông, TP.HCM không thiếu cán bộ giỏi, nhưng nhiều người vẫn e ngại đưa ra quyết định do lo sợ rủi ro pháp lý trong bối cảnh hệ thống pháp luật còn chồng chéo.

Từ đó, ông Đinh Hồng Kỳ đề xuất Luật Đô thị đặc biệt cần tập trung giải quyết ba vấn đề cốt lõi.

Thứ nhất, chuyển từ tư duy “quản lý thủ tục” sang “quản trị theo kết quả”. Theo đó, TP.HCM cần được trao quyền xây dựng cơ chế một đầu mối xử lý, một nền tảng dữ liệu dùng chung, quy định thời hạn giải quyết rõ ràng và cơ chế truy trách nhiệm cụ thể nếu xảy ra chậm trễ. Ông cho rằng trong môi trường quản trị hiện đại, doanh nghiệp không nên phải nhiều lần nộp lại các dữ liệu đã tồn tại trong hệ thống.

Thứ hai, trao quyền phải đi kèm với “vùng an toàn trách nhiệm”. Ông kiến nghị cần có cơ chế bảo vệ cán bộ thực thi khi làm đúng quy trình, minh bạch, không vụ lợi và vì lợi ích công. Theo ông, nếu không giải quyết được vấn đề này, các chủ trương phân quyền khó có thể đi vào thực chất.

Thứ ba, TP.HCM cần được quản trị như một “siêu đô thị vùng” thay vì một địa phương đơn lẻ. Những vấn đề lớn như metro, logistics, chống ngập, chuyển đổi xanh, trung tâm tài chính hay đổi mới sáng tạo đều đã vượt ra ngoài ranh giới hành chính truyền thống. Từ kinh nghiệm của các siêu đô thị như Seoul, London hay Singapore, ông cho rằng sức mạnh không nằm ở ưu đãi nhiều hơn mà ở thiết chế điều phối đủ mạnh để đưa ra quyết định nhanh và thống nhất. Vì vậy, Luật cần cho phép hình thành cơ chế điều phối phát triển siêu đô thị TP.HCM với thẩm quyền thực chất đối với các dự án liên vùng chiến lược.

Khép lại bài phát biểu, Chủ tịch SACA nhấn mạnh cộng đồng doanh nghiệp TP.HCM không chỉ mong chờ thêm các chính sách ưu đãi, mà quan trọng hơn là một thể chế có thể dự đoán, một bộ máy dám chịu trách nhiệm và một cơ chế thực thi đủ nhanh để biến cơ hội thành tăng trưởng thực sự. Theo ông, nếu Luật Đô thị đặc biệt làm được điều đó, đây sẽ không chỉ là đạo luật dành riêng cho TP.HCM mà còn có thể trở thành bước thử nghiệm lớn về cải cách thể chế của Việt Nam trong giai đoạn phát triển mới.