DOANH NGHIỆP NGÀNH XÂY DỰNG VÀ VẬT LIỆU XÂY DỰNG CẦN CHUẨN BỊ GÌ ĐỂ MỞ RỘNG THỊ TRƯỜNG XUẤT KHẨU?

Từ lợi thế năng lực sản xuất đến tiêu chuẩn quốc tế, chuyển đổi xanh và kết nối đối tác – đâu là những yếu tố quyết định khả năng vươn ra thị trường toàn cầu của doanh nghiệp Việt Nam?

Ngành xây dựng và vật liệu xây dựng Việt Nam đang đứng trước nhiều cơ hội phát triển mới khi nhu cầu đầu tư hạ tầng, phát triển đô thị và xu hướng xây dựng xanh ngày càng gia tăng trên thế giới. Với năng lực sản xuất ngày càng được nâng cao, hệ sinh thái doanh nghiệp đa dạng cùng lợi thế từ các hiệp định thương mại tự do (FTA), Việt Nam có nhiều điều kiện để mở rộng xuất khẩu, tham gia sâu hơn vào chuỗi cung ứng quốc tế.

Tuy nhiên, trong bối cảnh cạnh tranh toàn cầu ngày càng khốc liệt, sản phẩm có chất lượng tốt và giá thành cạnh tranh chưa đủ để bảo đảm thành công. Doanh nghiệp cần chuẩn bị đồng bộ về năng lực sản xuất, tiêu chuẩn kỹ thuật, chứng nhận quốc tế, chiến lược thị trường, thương hiệu và mạng lưới đối tác.

Bà Văn Thị Anh Thư – Phó Tổng Thư ký, Trưởng Ban Hợp tác và Phát triển quốc tế SACA đón tiếp Đoàn Doanh nghiệp Philippines

1. NGÀNH XÂY DỰNG VÀ VẬT LIỆU XÂY DỰNG VIỆT NAM: TIỀM NĂNG THỊ TRƯỜNG VÀ CƠ HỘI XUẤT KHẨU

Theo số liệu của Cục Thống kê, năm 2025, GDP Việt Nam tăng trưởng 8,02%; trong đó, khu vực công nghiệp và xây dựng tăng 8,95%. Riêng ngành xây dựng ghi nhận mức tăng trưởng 9,62%, đóng góp 8,47% vào mức tăng tổng giá trị tăng thêm của toàn nền kinh tế.

Đáng chú ý, khu vực công nghiệp và xây dựng chiếm 37,65% cơ cấu GDP năm 2025, tiếp tục khẳng định vai trò quan trọng của lĩnh vực này đối với tăng trưởng kinh tế quốc gia.

Không chỉ đóng vai trò quan trọng trong thị trường nội địa, ngành vật liệu xây dựng Việt Nam còn sở hữu năng lực sản xuất đáng kể trong khu vực. Một số nhóm sản phẩm có quy mô công suất được công bố gồm:

• Khoảng 125 triệu tấn xi măng/năm.
• Khoảng 150 triệu m³ bê tông/năm.
• Khoảng 11,7 triệu tấn thép xây dựng/năm.
• Khoảng 840 triệu m² gạch ốp lát/năm.
• Khoảng 350 triệu m² kính xây dựng/năm.
• Khoảng 40 tỷ viên gạch xây tiêu chuẩn/năm.
• Khoảng 26 triệu sản phẩm sứ vệ sinh/năm.

Đây là nền tảng quan trọng để doanh nghiệp Việt Nam phát triển thị trường, đa dạng hóa sản phẩm và mở rộng hoạt động xuất khẩu.

Theo số liệu được Bộ Công Thương công bố, trong 11 tháng năm 2025, xuất khẩu xi măng và clinker đạt khoảng 33,38 triệu tấn, tương đương 1,237 tỷ USD, tăng 21,7% về lượng và 17,6% về trị giá so với cùng kỳ năm trước.

Những con số này cho thấy doanh nghiệp Việt Nam đã có kinh nghiệm và năng lực tiếp cận thị trường quốc tế. Tuy nhiên, để chuyển từ xuất khẩu sản phẩm có lợi thế về sản lượng sang cạnh tranh bằng chất lượng, công nghệ, thương hiệu và giá trị gia tăng, doanh nghiệp cần có chiến lược phát triển dài hạn.

2. NĂM YẾU TỐ DOANH NGHIỆP CẦN CHUẨN BỊ ĐỂ CHINH PHỤC THỊ TRƯỜNG QUỐC TẾ

Thứ nhất: Nghiên cứu và lựa chọn thị trường xuất khẩu phù hợp

Doanh nghiệp cần xác định rõ thị trường mục tiêu dựa trên nhu cầu xây dựng, tốc độ phát triển hạ tầng, xu hướng tiêu dùng, khả năng cạnh tranh và các rào cản thương mại. Các thị trường ASEAN, Nhật Bản, Hàn Quốc, Úc, châu Âu và Trung Đông đều có những cơ hội riêng đối với từng nhóm sản phẩm vật liệu xây dựng. Bên cạnh việc tìm kiếm thị trường mới, doanh nghiệp cần nghiên cứu kỹ hệ thống phân phối, nhà nhập khẩu, nhà thầu, đơn vị tư vấn thiết kế và các đối tác có khả năng đưa sản phẩm vào chuỗi cung ứng địa phương.

Thứ hai: Đáp ứng tiêu chuẩn kỹ thuật và chứng nhận quốc tế

Đây là một trong những điều kiện quan trọng để sản phẩm vật liệu xây dựng có thể thâm nhập thị trường nước ngoài. Tùy từng quốc gia và nhóm sản phẩm, doanh nghiệp cần quan tâm đến các tiêu chuẩn về chất lượng, độ bền, an toàn, khả năng chống cháy, cách nhiệt, cách âm, phát thải và tác động môi trường. Các hệ thống chứng nhận như CE, ISO, EPD và những chứng nhận xanh phù hợp với từng thị trường có thể giúp nâng cao mức độ tin cậy và khả năng tiếp cận khách hàng. Đặc biệt, doanh nghiệp cần chủ động cập nhật các quy định mới về truy xuất nguồn gốc, xuất xứ hàng hóa và các quy định liên quan đến môi trường.

Thứ ba: Đầu tư công nghệ và chuyển đổi sang sản xuất xanh

Xu hướng xây dựng bền vững đang tạo ra những thay đổi lớn trong ngành vật liệu xây dựng toàn cầu. Các sản phẩm có hàm lượng carbon thấp, vật liệu tái chế, vật liệu tiết kiệm năng lượng và sản phẩm thân thiện với môi trường ngày càng được quan tâm. Doanh nghiệp cần từng bước đổi mới dây chuyền sản xuất, tối ưu hóa năng lượng, sử dụng nguyên liệu thay thế, giảm phát thải và xây dựng hệ thống quản lý môi trường. Đây không chỉ là yêu cầu phát triển bền vững mà còn là lợi thế cạnh tranh khi tiếp cận những thị trường có tiêu chuẩn môi trường cao.

Thứ tư: Nâng cao năng lực quản trị và chuẩn hóa hoạt động doanh nghiệp

Đối tác quốc tế không chỉ đánh giá sản phẩm mà còn quan tâm đến năng lực vận hành của nhà cung cấp. Doanh nghiệp cần xây dựng hệ thống quản trị chuyên nghiệp, kiểm soát chất lượng đồng nhất, năng lực sản xuất ổn định, khả năng đáp ứng đơn hàng lớn và bảo đảm tiến độ giao hàng. Ngoài ra, cần chuẩn hóa hồ sơ năng lực, catalogue sản phẩm, tài liệu kỹ thuật, website và các nội dung giới thiệu doanh nghiệp bằng ngoại ngữ. Năng lực quản trị tốt sẽ giúp doanh nghiệp tạo dựng uy tín và duy trì quan hệ hợp tác lâu dài với khách hàng quốc tế.

Thứ năm: Chủ động kết nối và xây dựng mạng lưới đối tác quốc tế

Một sản phẩm tốt chưa chắc tự tìm được thị trường nếu doanh nghiệp thiếu thông tin và mạng lưới kết nối. Doanh nghiệp cần chủ động tham gia các triển lãm chuyên ngành, hội nghị giao thương, chương trình kết nối B2B, hoạt động xúc tiến thương mại và các mạng lưới hợp tác quốc tế. Việc kết nối trực tiếp với phòng thương mại, hiệp hội ngành nghề, nhà nhập khẩu, nhà phân phối và các doanh nghiệp quốc tế sẽ giúp rút ngắn quá trình tìm kiếm đối tác, cập nhật thông tin thị trường và mở rộng cơ hội hợp tác kinh doanh.

3. THÁCH THỨC KHÔNG CHỈ NẰM Ở SẢN PHẨM, MÀ CÒN Ở NĂNG LỰC KẾT NỐI VÀ HỘI NHẬP

Thực tế cho thấy, nhiều doanh nghiệp Việt Nam có năng lực sản xuất tốt, sản phẩm đạt chất lượng và giá thành cạnh tranh nhưng vẫn gặp khó khăn khi mở rộng thị trường quốc tế. Những hạn chế thường gặp bao gồm:

• Thiếu thông tin chuyên sâu về thị trường và nhu cầu của khách hàng nước ngoài.
• Chưa đáp ứng đầy đủ các tiêu chuẩn, chứng nhận của từng thị trường.
• Hạn chế về ngoại ngữ, kỹ năng đàm phán và kinh nghiệm thương mại quốc tế.
• Chưa có mạng lưới nhà nhập khẩu, nhà phân phối và đối tác chiến lược.
• Nguồn lực đầu tư cho chuyển đổi công nghệ và sản xuất xanh còn hạn chế.
• Chưa xây dựng được thương hiệu đủ mạnh trên thị trường quốc tế.

Do đó, bên cạnh nỗ lực nội tại, doanh nghiệp cần tham gia vào các hệ sinh thái liên kết ngành, tận dụng vai trò của các hiệp hội và tổ chức xúc tiến thương mại để mở rộng cơ hội tiếp cận thị trường.

4. SACA – THÚC ĐẨY KẾT NỐI DOANH NGHIỆP, NÂNG CAO NĂNG LỰC VÀ MỞ RỘNG HỢP TÁC

SACA – INTERNATIONAL NETWORKING 2026: KẾT NỐI GẦN 20 TỔ CHỨC QUỐC TẾ, MỞ RỘNG CƠ HỘI XUẤT KHẨU CHO DOANH NGHIỆP

Nhận diện nhu cầu mở rộng thị trường và tìm kiếm đối tác quốc tế của cộng đồng doanh nghiệp, Hiệp hội Xây dựng và Vật liệu xây dựng TP.HCM (SACA) tổ chức chương trình SACA – INTERNATIONAL NETWORKING 2026, với chủ đề “Chung tay kiến tạo – Kết nối cơ hội toàn cầu” (Building Together – Connecting Global Opportunities).

Chương trình dự kiến quy tụ gần 20 Phòng Thương mại, Hiệp hội doanh nghiệp và tổ chức xúc tiến thương mại trong nước và quốc tế, tạo không gian kết nối đa phương giữa doanh nghiệp Việt Nam với cộng đồng doanh nghiệp quốc tế.

Đối với doanh nghiệp ngành xây dựng và vật liệu xây dựng, đây là cơ hội thiết thực để tiếp cận các mạng lưới đối tác nước ngoài, tìm hiểu nhu cầu thị trường, kết nối nhà nhập khẩu, nhà phân phối, nhà thầu và các đối tác tiềm năng; đồng thời trao đổi thông tin về tiêu chuẩn sản phẩm, xu hướng thị trường và cơ hội hợp tác thương mại xuyên biên giới.

Thông qua chương trình, SACA kỳ vọng góp phần hỗ trợ doanh nghiệp:

• Mở rộng mạng lưới đối tác và khách hàng quốc tế.
• Tìm kiếm cơ hội xuất nhập khẩu và phát triển kênh phân phối tại thị trường nước ngoài.
• Tiếp cận thông tin thị trường, chính sách thương mại và các yêu cầu của đối tác quốc tế.
• Thúc đẩy hợp tác đầu tư, chuyển giao công nghệ và phát triển chuỗi cung ứng.
• Quảng bá năng lực sản xuất, sản phẩm và thương hiệu doanh nghiệp Việt Nam đến cộng đồng quốc tế.

SACA – INTERNATIONAL NETWORKING 2026 không chỉ là một sự kiện giao lưu, mà còn là cầu nối quan trọng giúp doanh nghiệp chuyển hóa cơ hội kết nối thành những quan hệ hợp tác kinh doanh thực chất, từng bước mở rộng thị trường và nâng cao năng lực hội nhập quốc tế.

THÔNG TIN CHƯƠNG TRÌNH

Thời gian: 17:00 – 20:30, ngày 30/11/2026.

Địa điểm: Khách sạn Kim Đô, TP.HCM.

Đơn vị tổ chức: Hiệp hội Xây dựng và Vật liệu xây dựng TP.HCM (SACA).

Chủ đề: Building Together – Connecting Global Opportunities.

5. CHỦ ĐỘNG NÂNG CAO NĂNG LỰC – SẴN SÀNG VƯƠN RA THỊ TRƯỜNG TOÀN CẦU

Cơ hội xuất khẩu của ngành xây dựng và vật liệu xây dựng Việt Nam không chỉ đến từ năng lực sản xuất hay lợi thế về giá thành, mà còn phụ thuộc vào khả năng thích ứng với tiêu chuẩn quốc tế, đổi mới công nghệ, phát triển sản phẩm xanh và xây dựng mạng lưới đối tác toàn cầu.

Trong giai đoạn phát triển mới, doanh nghiệp cần chuyển từ tư duy bán sản phẩm sang tư duy xây dựng thương hiệu, từ cạnh tranh đơn lẻ sang liên kết hệ sinh thái và từ khai thác thị trường truyền thống sang chủ động tìm kiếm những cơ hội hợp tác mới.

SACA tin rằng, khi các doanh nghiệp cùng kết nối, chia sẻ nguồn lực và nâng cao năng lực cạnh tranh, cộng đồng doanh nghiệp ngành xây dựng và vật liệu xây dựng Việt Nam sẽ có thêm nhiều cơ hội tham gia sâu hơn vào chuỗi cung ứng toàn cầu, từng bước khẳng định vị thế và thương hiệu Việt Nam trên thị trường quốc tế.

Chương trình SACA Connect ngày 25/11/2025, SACA phối hợp với Eurocham tổ chức kết nối doanh nghiệp ngành thi công xây dựng