SACA THAM GIA HỘI NGHỊ CỦA BỘ XÂY DỰNG VỀ GÓP Ý LUẬT QUẢN LÝ, PHÁT TRIỂN VẬT LIỆU XÂY DỰNG

Ngày 09/09 vừa qua, tại Hà Nội, Thứ trưởng Bộ Xây dựng Nguyễn Văn Sinh chủ trì Hội nghị tham vấn chính sách dự án Luật Quản lý, phát triển vật liệu xây dựng, với sự tham dự của đại diện các cơ quan quản lý, hiệp hội, chuyên gia và cộng đồng doanh nghiệp trong lĩnh vực xây dựng – vật liệu xây dựng.

Thứ trưởng Bộ Xây dựng Nguyễn Văn Sinh chủ trì hội nghị

Tham dự hội nghị, ông Đinh Hồng Kỳ – Chủ tịch Hiệp hội Xây dựng và Vật liệu Xây dựng TP.HCM (SACA), đồng thời là Phó Chủ tịch Hội Vật liệu Xây dựng Việt Nam và Chủ tịch Hiệp hội Doanh nghiệp Xanh TP.HCM (HGBA), đã có bài phát biểu góp ý đối với Hồ sơ chính sách dự án Luật. Xem toàn văn bài phát biểu: Tại đây.

Thúc đẩy vật liệu xanh bằng tiêu chí đo lường và kiểm chứng

Ông Đinh Hồng Kỳ – Chủ tịch Hiệp hội Xây dựng và Vật liệu Xây dựng TP.HCM (SACA), đồng thời là Phó Chủ tịch Hội Vật liệu Xây dựng Việt Nam và Chủ tịch Hiệp hội Doanh nghiệp Xanh TP.HCM (HGBA) phát biểu tại Hội nghị

Phát biểu tại hội nghị, ông Đinh Hồng Kỳ cho rằng vật liệu xanh cần được định nghĩa bằng những tiêu chí có thể đo lường, kiểm chứng và so sánh, thay vì chỉ dựa trên tên gọi, công nghệ hoặc tuyên bố của doanh nghiệp.

Theo ông, việc đánh giá cần xem xét đồng thời các yếu tố như phát thải carbon trong vòng đời, mức tiêu hao tài nguyên, hàm lượng tái chế, độ bền, tuổi thọ và khả năng tái sử dụng, tái chế. Đặc biệt, hiệu quả môi trường của vật liệu cần được đặt trong mối liên hệ với hiệu suất của toàn bộ công trình.

Ông Đinh Hồng Kỳ đề xuất chuẩn hóa dữ liệu về đánh giá vòng đời sản phẩm (LCA), Tuyên bố môi trường sản phẩm (EPD), hàm lượng tái chế và carbon hàm chứa, qua đó tích hợp vào thiết kế và đánh giá công trình xanh. Theo ông, Luật nên xác lập nguyên tắc và lộ trình, trong khi Chính phủ cập nhật phương pháp và mức chuẩn theo từng nhóm vật liệu, loại công trình.

“Nếu thiếu tiêu chí thống nhất, kiểm chứng độc lập và dữ liệu minh bạch, thị trường sẽ dễ xuất hiện tình trạng ‘tẩy xanh’, gây bất lợi cho doanh nghiệp đầu tư nghiêm túc vào chuyển đổi công nghệ”, ông Đinh Hồng Kỳ nhấn mạnh.

Tạo thị trường thực sự cho vật liệu xanh và vật liệu tái chế

Một nội dung quan trọng khác được ông Đinh Hồng Kỳ đề xuất là tạo lập thị trường cho vật liệu xanh và vật liệu tái chế, trong đó Nhà nước cần đóng vai trò tạo cầu, trước hết thông qua mua sắm công xanh.

Theo ông, đối với các dự án sử dụng vốn nhà nước, việc lựa chọn vật liệu không nên chỉ dựa trên giá mua ban đầu mà cần tính đến chi phí vòng đời, tuổi thọ, hiệu quả năng lượng, phát thải carbon và khả năng tái chế.

Ông đề xuất các nhóm công trình như trụ sở công, trường học, bệnh viện, nhà ở xã hội và các dự án hạ tầng lớn có thể trở thành những lĩnh vực tiên phong, tạo nhu cầu ổn định để doanh nghiệp mạnh dạn đầu tư dài hạn vào công nghệ xanh.

Hình thành hệ sinh thái kinh tế tuần hoàn trong ngành vật liệu xây dựng

Về kinh tế tuần hoàn, ông Đinh Hồng Kỳ cho rằng điểm nghẽn hiện nay không chỉ nằm ở công nghệ mà còn ở việc chưa hình thành đầy đủ chuỗi thị trường từ phá dỡ, phân loại, xử lý đến nghiệm thu và sử dụng sản phẩm tái chế.

Từ thực tiễn SACA phối hợp với Đại học Xây dựng Hà Nội nghiên cứu tái chế chất thải rắn xây dựng tại TP.HCM, ông đề nghị làm rõ điểm chuyển tiếp từ chất thải sang nguyên liệu hoặc sản phẩm vật liệu xây dựng. Việc công nhận cần dựa trên chất lượng, quy chuẩn kỹ thuật, yêu cầu bảo vệ môi trường và mục đích sử dụng, thay vì chỉ căn cứ vào nguồn gốc ban đầu.

Đồng thời, Luật cần xác lập trách nhiệm phân loại chất thải tại nguồn, khuyến khích tháo dỡ có chọn lọc và tích hợp phương án thu hồi, tái chế vào hồ sơ dự án, nhưng không tạo thêm thủ tục độc lập ngoài pháp luật về bảo vệ môi trường.

Ông cũng nhấn mạnh sự cần thiết phải sớm hoàn thiện đồng bộ tiêu chuẩn, quy chuẩn, định mức, chỉ dẫn kỹ thuật, đơn giá và cơ chế nghiệm thu đối với vật liệu tái chế. Đây là những công cụ quan trọng để kinh tế tuần hoàn có thể đi vào thực chất và tạo được thị trường đầu ra ổn định.

Xây dựng cơ sở dữ liệu vật liệu xây dựng dùng chung

Bên cạnh các chính sách về vật liệu xanh và kinh tế tuần hoàn, ông Đinh Hồng Kỳ đồng tình với việc xác định cơ sở dữ liệu vật liệu xây dựng là hạ tầng dữ liệu dùng chung của quá trình chuyển đổi xanh.

Theo đề xuất, cơ sở dữ liệu cần tích hợp các chỉ số môi trường, thông tin truy xuất nguồn gốc chất thải và vật liệu tái chế; đồng thời theo dõi đầu vào – đầu ra, chất lượng từng lô, đơn vị sử dụng và kết quả nghiệm thu.

Trên nền tảng dữ liệu này, có thể từng bước hình thành hồ sơ số hoặc hộ chiếu số vật liệu, kết nối với các khâu từ thiết kế, đấu thầu, thi công, vận hành đến tháo dỡ công trình.

Luật cần trở thành động lực cho chuyển đổi xanh của ngành xây dựng

Kết luận phần góp ý, ông Đinh Hồng Kỳ nhấn mạnh, Luật Quản lý, phát triển vật liệu xây dựng không nên chỉ dừng ở việc quản lý sản xuất và chất lượng vật liệu, mà cần trở thành đạo luật kiến tạo quá trình chuyển đổi của ngành xây dựng theo hướng xanh hơn, tuần hoàn hơn, phát thải thấp hơn và có năng lực cạnh tranh quốc tế cao hơn.

Với vai trò đại diện cộng đồng doanh nghiệp và các tổ chức hoạt động trong lĩnh vực vật liệu, xây dựng xanh và phát triển bền vững, Hội Vật liệu Xây dựng Việt Nam, SACA, HGBA và Hội đồng Công trình Xanh Việt Nam (VGBC) sẵn sàng phối hợp với Bộ Xây dựng trong công tác tham vấn doanh nghiệp, xây dựng tiêu chí, đào tạo và triển khai thí điểm.

Toàn cảnh Hội nghị

Định hướng hoàn thiện chính sách

Tại hội nghị, Thứ trưởng Bộ Xây dựng Nguyễn Văn Sinh nhấn mạnh vật liệu xây dựng là lĩnh vực có vai trò quan trọng đối với phát triển kinh tế – xã hội, đồng thời cho rằng ngành vẫn còn những hạn chế về đầu tư, cân đối cung – cầu, đổi mới công nghệ, sử dụng tài nguyên và bảo vệ môi trường.

Dự thảo Luật Quản lý, phát triển vật liệu xây dựng được định hướng theo nguyên tắc tôn trọng cơ chế thị trường, bảo đảm quyền tự do đầu tư, kinh doanh hợp pháp; phát triển vật liệu gắn với tiết kiệm tài nguyên, giảm phát thải, thúc đẩy kinh tế tuần hoàn, khoa học công nghệ và đổi mới sáng tạo.

Bộ Xây dựng cũng định hướng đẩy mạnh phân cấp, phân quyền gắn với trách nhiệm và nguồn lực; chuyển sang quản lý dựa trên dữ liệu, giảm thiểu các báo cáo trùng lặp, qua đó nâng cao tính khả thi đối với địa phương và doanh nghiệp.

Hội nghị tập trung tham vấn các nhóm vấn đề trọng tâm gồm: phạm vi và công cụ định hướng phát triển; phát triển vật liệu mới, vật liệu xanh và ứng dụng trong công trình; nguyên liệu và bảo đảm nguồn cung vật liệu thông thường; kinh tế tuần hoàn; quản lý nhà nước và chuẩn hóa dữ liệu.

Các ý kiến đóng góp tại hội nghị là cơ sở quan trọng để tiếp tục hoàn thiện Hồ sơ chính sách và dự thảo Luật, hướng tới xây dựng khung pháp lý phù hợp với yêu cầu phát triển ngành vật liệu xây dựng trong giai đoạn mới.